03:51 16/07/2025 Lượt xem: 147
Bên cạnh các nguyên tố Đa lượng (NPK), nhóm dinh dưỡng Trung lượng đóng vai trò không thể thiếu trong việc duy trì sức khỏe tổng thể và nâng cao năng suất cây trồng. Mặc dù cây cần nhóm này với nhu cầu thấp hơn Đa lượng (khoảng 0,1-0,5% sinh khối), sự thiếu hụt hoặc mất cân bằng Trung lượng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Bài viết này sẽ đi sâu vào tầm quan trọng của Canxi, Magie, Lưu huỳnh và Silic.
Canxi là thành phần cấu tạo nên thành tế bào, giúp tăng cường độ cứng chắc của tế bào, từ đó giúp cây chống chịu tốt hơn với sâu bệnh và điều kiện bất lợi. Canxi cũng tham gia vào quá trình phân chia tế bào, hình thành các mô mới, và giúp trung hòa các axit hữu cơ, giải độc cho cây. Việc bổ sung Canxi đúng liều còn cải thiện chất lượng nông sản, giúp trái cây cứng hơn, giảm thối nhũn và tăng thời gian bảo quản.
Dấu Hiệu Thiếu & Thừa Canxi:
Thiếu Canxi: Cây trồng sẽ thiếu Canxi trầm trọng, dẫn đến các hiện tượng như thối đít trái (cà chua, ớt), khô đầu lá non, lá biến dạng, hoặc rụng hoa, rụng trái non.
Thừa Canxi: Có thể gây thiếu hụt các nguyên tố khác như Bo (B), Mangan (Mn), Sắt (Fe), Kẽm (Zn), và Lân (P) do cạnh tranh hấp thu hoặc kết tủa.
Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hấp Thu Canxi:
Kali (K) và Magie (Mg): Bón thừa Kali và Magie có thể cạnh tranh với Canxi, làm giảm khả năng hấp thu của cây. Tỷ lệ K/Ca/Mg trong đất cần được cân đối để tối ưu hóa hấp thu.
Magie là thành phần trung tâm của phân tử diệp lục (chlorophyll) , đóng vai trò then chốt trong quá trình quang hợp - quá trình cây tạo ra năng lượng. Ngoài ra, Magie tham gia vào hoạt động của nhiều enzyme liên quan đến tổng hợp protein, lipid, cacbohydrat và chuyển hóa năng lượng. Nó cũng giúp vận chuyển phốt pho trong cây.
Dấu Hiệu Thiếu & Thừa Magie:
Thiếu Magie: Cây trồng sẽ thiếu Magiê biểu hiện qua triệu chứng vàng lá gân xanh (phần gân lá vẫn xanh trong khi các phần thịt lá chuyển vàng), thường xuất hiện ở lá già trước.
Thừa Magie: Có thể gây thiếu Canxi (Ca) và Kali (K) do cạnh tranh hấp thu.
Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hấp Thu Magie:
Kali (K) và Canxi (Ca): Bón thừa Kali và Canxi có thể cạnh tranh với Magie, làm giảm khả năng hấp thu của cây.
Hỗ trợ hấp thu Phốt pho (P) và Đạm (N): Magie là thành phần hoạt hóa nhiều enzyme liên quan đến chuyển hóa năng lượng và phốt pho. Đồng thời, Magie thúc đẩy quá trình chuyển hóa và sử dụng đạm hiệu quả nhờ vai trò trong quang hợp.
Lưu huỳnh là thành phần cấu tạo của các axit amin thiết yếu (như cystein, methionin) và protein , đóng vai trò quan trọng trong việc tổng hợp protein. Nó cũng cần thiết cho quá trình hình thành vitamin, enzyme và diệp lục trong cây. Bổ sung Lưu huỳnh còn tăng cường khả năng chống chịu sâu bệnh và điều kiện bất lợi, cải thiện mùi vị và chất lượng nông sản.
Dấu Hiệu Thiếu & Thừa Lưu Huỳnh:
Thiếu Lưu huỳnh: Biểu hiện bằng hiện tượng vàng lá đồng đều (khác với thiếu Magie), thường xuất hiện ở lá non trước. Cây sinh trưởng còi cọc.
Thừa Lưu huỳnh: Ít gây độc trực tiếp nếu ở dạng sulfat, nhưng nồng độ quá cao có thể làm giảm độ pH của đất, gây khó khăn cho việc hấp thu các chất dinh dưỡng khác như Molypden (Mo), Canxi (Ca), Magiê (Mg) ở pH thấp.
Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hấp Thu Lưu Huỳnh:
Thường không có chất nào trực tiếp làm giảm hấp thu Lưu huỳnh. Tuy nhiên, đất quá chua (pH thấp) có thể ảnh hưởng gián tiếp.
Hỗ trợ hấp thu Đạm (N): Lưu huỳnh là thành phần của các axit amin thiết yếu, cần thiết cho quá trình tổng hợp protein. Thiếu hụt lưu huỳnh có thể làm giảm hiệu quả sử dụng đạm của cây.
Silic là nguyên tố tăng cường độ cứng chắc của thành tế bào, giúp cây đứng vững hơn, chống đổ ngã. Nó cũng nâng cao khả năng chống chịu stress phi sinh học (hạn hán, mặn, ngập úng, nhiệt độ cao) và khả năng kháng sâu bệnh bằng cách hình thành một lớp bảo vệ vật lý dưới biểu bì lá. Silic còn cải thiện hiệu quả sử dụng nước và dinh dưỡng.
Dấu Hiệu Thiếu & Thừa Silic:
Thiếu Silic: Cây trồng có thể giảm khả năng chống chịu các tác động bất lợi từ môi trường, trở nên yếu ớt, dễ đổ ngã.
Thừa Silic: Thường không gây độc cho cây trồng ngay cả ở nồng độ cao vì được tích lũy dưới dạng vô định hình trong tế bào.
Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hấp Thu Silic:
Chưa có nghiên cứu rõ ràng về chất nào bón thừa làm khó hấp thu Silic.
Hỗ trợ hấp thu Phốt pho (P) và Vi lượng: Silic có thể giúp giải phóng phốt pho bị cố định trong đất. Bằng cách củng cố thành tế bào, Silic gián tiếp giúp cây hấp thu và sử dụng các nguyên tố vi lượng hiệu quả hơn.
Các nguyên tố Trung lượng dù chỉ cần với số lượng vừa phải nhưng lại đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc xây dựng cấu trúc cây, thúc đẩy quá trình quang hợp, tổng hợp protein và tăng cường khả năng chống chịu. Việc nhận biết sớm dấu hiệu thiếu/thừa và bổ sung đúng cách sẽ giúp cây trồng phát triển toàn diện, đạt năng suất và chất lượng tối ưu.
Trong bài viết cuối cùng của chuỗi chủ đề dinh dưỡng cây trồng, chúng ta sẽ khám phá tầm quan trọng và cách sử dụng các nguyên tố Vi lượng.
