1. Phân Bón Là Gì?

Phân bón là các loại dưỡng chất cần thiết cho cây trồng, được con người chiết xuất và đưa vào sử dụng dưới dạng đậm đặc, hàm lượng cao. Chúng đóng vai trò cung cấp nguồn "thức ăn" bổ sung, giúp cây phát triển khỏe mạnh, tăng cường sức đề kháng và cho năng suất tối ưu.

Có thể hình dung dinh dưỡng cây trồng giống như thức ăn của con người. Có loại đã chế biến phù hợp để ăn, nhưng cũng cùng loại đó, nếu chưa chế biến thì khó ăn hoặc không thể ăn, hoặc ăn vào có thể gây bệnh. Tương tự, dinh dưỡng trong đất tồn tại ở nhiều dạng, có dạng cây hấp thụ được và có dạng cây không hấp thụ được. Phân bón "hóa học" thực chất là dinh dưỡng được điều chế ở dạng khoáng để cây hấp thụ ngay lập tức.

2. Các Nhóm Dinh Dưỡng Chính Dựa Trên Nhu Cầu Của Cây Trồng

Dựa vào nhu cầu dinh dưỡng của cây, phân bón được chia thành 4 nhóm chính theo thứ tự nhu cầu giảm dần:

2.1. Nhóm đa lượng (Nhu cầu 1-5% sinh khối)

Đây là nhóm dinh dưỡng cây cần với số lượng lớn nhất, tương đương 1-5% sinh khối của cây. Nhóm này bao gồm 3 chất quan trọng:

• Đạm (N - Nitơ): Thúc đẩy sinh trưởng thân, lá.

• Lân (P - Phốt pho): Quan trọng cho rễ, hoa, quả và chuyển hóa năng lượng.

• Kali (K - Kali): Hỗ trợ quá trình vận chuyển chất, tăng chất lượng nông sản.

2.2. Nhóm trung lượng (Nhu cầu 0,1-0,5% sinh khối)

Cây cần nhóm này với nhu cầu ít hơn đa lượng, khoảng 0,1-0,5% sinh khối. Gồm 4 chất:

• Canxi (Ca): Giúp cấu tạo thành tế bào, tăng độ cứng chắc.

• Magie (Mg): Thành phần trung tâm của diệp lục, quan trọng cho quang hợp.

• Lưu huỳnh (S): Tham gia tổng hợp protein và enzyme.

• Silic (Si): Tăng cường sức đề kháng, chống chịu stress.

2.3. Nhóm vi lượng (Nhu cầu dưới 0,01% sinh khối)

Mặc dù nhu cầu rất nhỏ (dưới 0,01% sinh khối), nhưng các nguyên tố vi lượng cực kỳ quan trọng cho các chức năng sinh hóa của cây. Nhóm này có 7 chất:

• Sắt (Fe)

• Mangan (Mn)

• Kẽm (Zn)

• Đồng (Cu)

• Bo (B)

• Molypden (Mo)

• Clo (Cl)

2.4. Nhóm siêu vi lượng

Đây là nhóm dinh dưỡng cây cần với lượng cực kỳ nhỏ, bao gồm 3 chất:

• Coban (Co)

• Niken (Ni)

• Selen (Se)

Có thể hình dung, nhu cầu dinh dưỡng của Đa lượng gấp 10 lần Trung lượng, 100 lần Vi lượng và 1000 lần Siêu vi lượng.

3. Quá Trình Biến Đổi Dinh Dưỡng Trong Đất

Dinh dưỡng trong môi trường đất luôn biến đổi theo thời gian. Dạng hữu cơ được vi sinh vật chuyển hóa thành dạng khoáng để cây hấp thụ. Ngược lại, dinh dưỡng dạng khoáng cũng có thể bị môi trường tác động, phản ứng hóa học và chuyển về dạng hữu cơ. Hai quá trình này luôn xảy ra nối tiếp và đồng thời trong đất.

Hiểu rõ cách dinh dưỡng vận hành sẽ giúp bà con tối ưu chi phí đầu tư, đảm bảo sức khỏe và năng suất cho vườn cây. Trong các bài viết tiếp theo, chúng tôi sẽ đi sâu vào cách sử dụng từng nhóm dinh dưỡng cụ thể để đạt hiệu quả cao nhất.